Tip 1 Diyabet Nedir? Nasıl Tanı Konur?

Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli
Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi
Endokrinoloji ve Metabolizma BD.

Hepinizin bildiği gibi diyabet kan şekerinin yüksekliği ile giden bir klinik tablodur. Tip 1 ve Tip 2 diyabet, sıklıkla diyabet alanında duyduğumuz diyabetin türünü ve ayrımını ortaya koyan iki önemli terimdir. Tip 2 diyabet bizim toplumda sıklıkla gördüğümüz genellikle kilo fazlalığıyla giden ve başlangıcında insülinin kan şekerini düşürmede yeterince etkisiz olduğu yani insülin direncinin olduğu tablonun bir sonucu olarak meydana gelen, vücudun bir süre sonra artık yeterli insülin üretememesiyle kan şekerinin yükseldiği tabloya verilen isimdir. Toplumun genellikle %90-95’i Tip 2 diyabetlidir.

Tip 1 diyabet ise daha nadir görülen bir durumdur. Tip 1 diyabette vücut kan şekerini hissedip ona göre insülin salgılayan pankreasımızdaki beta hücrelerini yabancı bir hücre gibi zannediyor ve ona saldırıyor. Bu saldırının sonucunda da pankreastaki beta hücreleri fonksiyon göremez hale geliyor ve bir süre sonra da tümüyle yaşamsal işlevlerini yitiriyorlar.

Pankreastaki beta hücrelerinin işlevini kaybetmesi ve sonunda vücudumuzda hiç insülin kalmamasıyla meydana gelen diyabet türü Tip 1 diyabettir. Tip 1 diyabet vücudun aslında kendine ait olan bir dokuyu yabancı kabul edip onu harap etmesi sonucunda meydana geliyor. Tip 1 diyabette vücudumuzda hiç insülin üretilemiyorken Tip 2 diyabette yani insülin direnciyle giden diyabette ise vücudumuzda halen bir miktar insülin üretimi var ama vücudun ihtiyacını karşılamaya yeterli olmuyor.

Diyabet tanısı koymak biraz da nasıl başladığıyla fark edilen bir durumdur. Bir takım laboratuar testleri de doktorlara yardımcı olur. Tip 1 diyabet genellikle daha gürültülü bir tabloyla başlıyor ve hızlı kilo kaybı, çok su içme, sık idrara çıkma, halsizlik, yorgunluk, bulanık görme gibi kan şekeri yüksekliğinin belirtilerinin daha belirgin olduğu bir klinik tabloyla kendini gösteriyor.

Tip 2 diyabet ise çoğunlukla hastaların hiçbir belirtisinin olmadığı, sadece laboratuar testinde de fark edilecek bir diyabet türü de olabiliyor. Toplumumuzda aslında Tip 2 diyabetlilerin sadece yarısı diyabetli olduğunun farkındadır. Dolayısıyla Tip 1 ve Tip 2 diyabeti ayırt etmede belirtiler doktorlar açısından önemli bir ipucudur. Bunlar dışında kan testleri de tanı koymada yardımcıdır.

Tip 1 diyabetin tanısında C-peptid testi pankreasın ne kadar insülin salgıladığını gösteren bir laboratuar testidir ve bunun ölçülmesi doktorlara yardımcı olur. Beta hücrelerine yani kan şekerini ölçüp ona göre salgılayan hücrelerimize yönelik antikorların kanda ölçülmesi de yine Tip 1 diyabetin tanısının konulmasında doktorlara yardımcı olan testlerdir. Fakat bunların ölçülemiyor olması veya bu testlerin sonucunun henüz elimizde olmaması da tanı koyulmasına engel değildir. Eğer klinik tablo uygunsa yine bunu Tip 1 diyabet gibi kabul edip insülin tedavisine başlıyoruz.

İlginizi Çekebilir

Benim tip 1 diyabetim var çocuğumda da olacak mı?
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli
Tip 1 diyabet tedavi edilebilir mi?
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli
Tip 1 diyabetimi kendim ne kadar yönetebilirim?
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli
Tip 1 Diyabetin Ameliyatla Tedavisi Mümkün Müdür?
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli
Tip 1 diyabetin sebepleri nelerdir?
Prof. Dr. Oğuzhan Deyneli
E-Bültene Üye Olabilirsiniz