Titrasyon (Doz Ayarlama) Nedir Ve Neden Önemlidir?

Prof. Dr. İlhan Yetkin
Gazi Üniv. Tıp Fak. İç Hastalıkları AD.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları BD.

Bu bölümde sizlerle insülin titrasyonunun ne demek olduğunu ve dozun nasıl ayarlandığını paylaşacağız. Titrasyon, kan şekeri seviyeleri bazı bireylerde 150 mg/dl, bazı bireylerde 250 mg/dl bazılarında da 500mg/dl olabilir. Bu durumda tip 1 diyabetlilerle ilgili doğruya yakın bir bilgiye sahibiz. Şöyle ki tip1 diyabetlilerin günlük insülin ihtiyacı 0.8 ünite kg/gün civarındadır. Bu biraz aşağı veya yukarı değerlerde olabilir. Buna göre örneğin 60 kilo olan bir kişiye 48 ünite civarı insülin verilmelidir. Bunun biraz altından başlayarak tip 1 diyabetlilerde hipoglisemiye sokmadan ya da onların hipoglisemi yaşamasına neden olmadan bir doz titrasyonu yapmak mümkün olabilir.

Doz titrasyonu gün içinde 7 defa bazen de 9 defaya kadar çıkabilen kan şekeri ölçüm saatlerine uygun şekilde yapılmaktadır. Şöyle ki titre edeceğiniz kişide öncelikle sabahları aç karnına, kahvaltıdan 2 saat sonra, öğlen yemek öncesi, öğlen yemeğinden 2 saat sonra, akşam yemek öncesi, akşam yemeğinden 2 saat sonra, yatmadan önce ve gece 03:00 – 04:00 gibi kan şekeri ölçülmektedir. Buna göre kan şekerinin hangi saatlerde yüksek olduğuna, hangi saatlerde daha düşük olduğuna bakarak o saatleri etkileyen insülinlerin miktarında değişiklikler yapılmaktadır. Ama yine de artık yılların verdiği tecrübelere ve bilimsel verilere dayanarak bir kısım tip 1 diyabetlilerdeki doz ayarını daha kolay yapabilmekteyiz.

Tip 2 diyabetlilerde ise insülin ihtiyacı çok farklıdır. Tip 2 diyabette günlük insülin ihtiyacı 0.2 ünite ile 1,5 ünite/kg/gün arasında değişebilmektedir. Dolayısıyla tip 2 diyabetlilerde başlanacak doz genellikle 0.2-0.3 ünite/kg/gün civarında olur. Şöyle ki örneğin kan şekeri 200’ün üzerinde olan bir bireyde 0.3 ünite/kg/den d başlarız ama kan şekeri 150-200 mg/dl arasında olan bir bireyde 0.2 ünite/kg/gün şeklinde başlayabiliriz. Bu şekilde doz artımlarını yine aynı saatlerde kan şekerlerine bakarak ayarlayabiliriz.

Doz ayarı ve doz titrasyonundaki en önemli özellik ölçümdür. Demek ki diyabetliler mutlaka kan şekerlerini uygun zamanlarda, uygun şekilde ölçmelidir. Ancak bu titrasyon dediğimiz olayda ufak manevralar da yapma şansımız vardır. Örneğin bu sekiz ya da dokuz noktada ölçüm yaptığımız yerde her gün aynı noktalarda ölçüm yapmayız. Bir gün açlık şekeri, öğlen yemeğinden sonra tokluk; bir başka gün öğlen yemek öncesi yatmadan önce bakabiliriz. Yani kan şekerini günün değişik saatlerinde ölçerek de bireylerin insülin dozu ayarlarını birkaç gün içinde yapabiliriz.

Doz titrasyonundaki en önemli özellik hızlı artışlara izin vermemektir. Mümkün olduğunca hem pompa kullanan insanlarda hem de pompa kullanmayıp sık insülin yapan insanlarda, her iki grupta da, doz ayarını yaparken insülin artışlarını çok makul, ufak dozlarda artırarak yapmak gerekmektedir. Bunların doz ayarını yaparken de çok hızlı hareket etmemek gerekir. Aşağı yukarı 4 ila 7 gün aralıklarla bu ölçümlerin değerlendirilmesi ve gerçek ihtiyaçlar varsa o durumda dozlarının artırılması gerekmektedir.

İlginizi Çekebilir

Diyabet İçin Kullanılan Tedavilerin Yan Etkileri Var mıdır?
Prof. Dr. Abdurrahman Çömlekçi
Diyabet Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Prof. Dr. Rıfat Emral
Diyabetin Ameliyat ile Tedavisi Mümkün müdür?
Prof. Dr. Rıfat Emral
Diyabette GLP-1 Tedavisi Nedir?
Prof. Dr. İlhan Yetkin
Diyabette İnsülin Tedavisi
Prof. Dr. Gökhan Özgen
E-Bültene Üye Olabilirsiniz