Diyabet Ve Ayak Sağlığı

Prof. Dr. Dilek Yavuz
Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Hastanesi
Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

Diyabetik hastalarımızın özellikle ihmal ettiği konuların başında ayaklarının ve ciltlerinin bakımı geliyor. Aslında bu bizim için çok önemli bir noktadır çünkü diyabetin, diyabetik nöropati dediğimiz sinir sisteminin etkilendiği ve genellikle belirti vermeyen bir komplikasyonu bulunmaktadır. Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma, ateş basması, soğuma, üşüme gibi durumlar diyabetik nöropatinin bulguları arasındadır. Nöropati ile kast edilen durum, şekerin sinir sistemini tuttuğu durumlardır.

Diyabetik ayak özellikle bu açıdan bizim için çok önemlidir. Vakalarımızın büyük bir kısmında özellikle ayaklarında his kaybı olur. Bir cama bastıklarında, bir kesici ya da delici nesneye bastıkları durumda bunun farkına varamazlar. Özellikle deniz kenarında yalın ayak gezinmek en büyük risklerden bir tanesidir. Ayağa batan ve fark edilmeyen nesneler kısa dönemde ayakta iltihaplara, ayak kaybına varabilecek enfeksiyonlara yol açabilir. O yüzden diyabetik hastalarımızın ayak bakımını çok önemseriz ve bunun için primer yani asıl sorumluluğu hastalarımıza vermek isteriz.

Diyabetik hastalarımızın hepsinin ayak bakımı konusunda en az bir hekim kadar bilgi sahibi olmaları çok önemlidir çünkü haftada en az bir kez ayaklarını kontrol etmeleri çok önemli ve çok ciddi komplikasyonları önleyebilir. Diyabetik hastalarımızın özellikle ayak tabanını aynayla değerlendirmeleri, ayaklarının bakımını her gün yapmaları, ayaklarını yıkayıp yıkadıktan sonra kurutmaları çok önemlidir. Özellikle abdest aldıktan sonra ayak parmak aralarının kurutulmaması ve sık sık kurutulmadan ıslak veya nemli bırakılması o bölgelerde mantar enfeksiyonlarının gelişimine yol açabilir. Mantar enfeksiyonları ne yazık ki ayağı enfeksiyona maruz hale getirmekte ve çok kolaylıkla mikrop kopmasına yol açabilir.

Diyabetik hastalarda ayağın mikrop kapması, diyabet olmayanlara kıyasla çok ciddi bir durumdur çünkü diyabetik hastaların immün sisteminde yüksek kan şekeri, nöropati ve sinir sisteminin etkilenmesi dolayısıyla bozukluklar olabilir. Periferik arter bozukluğu varsa, yani başka bir deyişle ayak damarlarında ateroskleroz damar sertliği varsa o bölgenin kanlanması da bozuk olduğu için ne yazık ki ampütasyona kadar gidebilen, başka bir deyişle ayağın kesilmesine veya parmak kesilmesine kadar gidebilen durumlara yol açabilir.

Bunun için herkesin kendi yapabileceği çok basit bir muayene ile ayaklar ve parmak aralarına bakılarak tırnaklarda mantar, renk değişikliği, ayak tabanında devamlı tekrarlayan, mevcut olan veya açılıp kapanan yara veya çok daha önemli bir durum olan ayaklarda sertleşme, pul pul dökülme, kuruma var mı incelenmelidir.

Kuruma da çok önemli bir noktadır çünkü ayak tabanı kurumadan dolayı çatlarsa oluşan çatlaktan mikrop girme olasılığı yüksektir. Bu nedenle diyabetik hastalarımıza önerilerimiz mutlaka her akşam dizden itibaren parmak araları, ayaklar ve tabanlar dâhil olmak üzere her iki ayağa nemlendirici sürülmesidir. Bu basit önlem diyabetik ayak kesilmelerini önleyen çok önemli bir unsurdur. Özellikle diyabetik hastalarımızın en azından haftada bir kez ayaklarını kontrol etmeleri komplikasyonları önlemek açısından kolaylıkla yapabileceği çok önemli bir unsurdur.

İlginizi Çekebilir

Diyabet Tedavi Edilmezse Ne Tür Hastalıklara Yol Açar?
Prof. Dr. Abdurrahman Çömlekçi
Diyabet Tedavi Edilmezse Ne Tür Komplikasyonlara Yol Açar?
Prof. Dr. İlhan Yetkin
Diyabet Ve Böbrek Sağlığı
Prof. Dr. Dilek Yavuz
Diyabet Ve Göz Sağlığı
Prof. Dr. Dilek Yavuz
Diyabet Ve Kalp&Damar Sağlığı
Prof. Dr. Dilek Yavuz
E-Bültene Üye Olabilirsiniz