Diyabet Ve Kalp&Damar Sağlığı

Prof. Dr. Dilek Yavuz
Marmara Üniversitesi Tıp Fak. Hastanesi
Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı

Yüksek kan şekeri düzeyleri özellikle de kontrol altına alınmamış kan şekeri yüksekliği erken ve geç dönemde büyük damarları ilk olarak etkiler. Büyük damarların devamlı olarak yüksek kan şekerine maruz kalması büyük damarları sertleştirir ve damarların üzerinde aterom plağı dediğimiz yağ plaklarının oluşumuna yol açar. Bu halka arasında damar sertliği olarak bilinen bir durumdur.

Damar sertliği aslında yaşlı kişilerde görülür, yaşlılığın bir belirtisidir. Ancak diyabetli kişilerde ne yazık ki çok genç yaşlarda karşımıza çıkar. Büyük damarlar denildiğinde bizim açımızdan özellikle kalp damarları önemlidir. Erken dönemde kalp krizlerinin meydana gelmesinin en önemli sebebi diyabetin ilk önce büyük damarları etkileyerek damarları erkenden tıkamasıdır. İkinci olarak rastladığımız durum ise daha geç yaşlarda, 40-50’li yaşlarda ortaya çıkan inmeler, beyin felçleridir. Bunlar kişilerin kendi kendilerine bağımsız yaşama ihtimallerini azaltarak başkalarına muhtaç yaşamasına yol açmaktadır.

Bildiğiniz gibi felç geçiren kişiler özellikle uzun bir rehabilitasyon dönemi sonrasında tekerlekli sandalye veya koltuk değneğine ihtiyaç duyarken bir kısmı da ne yazık ki yatağa bağlı olarak hayatını sürdürüyor. Bunlar aslında yaşlı kişilerde, 70-80-90’lı yaşlarda karşımıza çıkan tablolar gibi görünse de ne yazık ki Tip 1 ve Tip2 diyabet hastalarında bu tablolara daha erken yaşlarda rastlayabiliyoruz. Bu nedenle bizim en önemli amaçlarımızdan bir tanesi bunun olmamasını sağlamaktır.

Büyük damarların üçüncüsü ise genellikle ayak damarları olarak adlandırdığımız periferik arterlerdir. Bu damarlarda da erken dönemde aterom plakları gelişerek damar sertliği oluşuyor. Özellikle 50 ve 60 yaşından itibaren Tip 2 diyabetik hastalarda ayak damarlarıyla ilgili tıkanmalar sık görülebilir. Özellikle sigara içimi daha erken yaşlarda periferik damar hastalığı durumuna yol açabilir.

Periferik damar hastalığı geliştikten sonra ne yazık ki cerrahi müdahale dışında yapılacak yoktur. O yüzden bu durumun oluşmasının önlenmesi, çok önemli bir noktadır ve diğer komplikasyonların önlenmesi gibi aynı prensipleri içermektedir. Periferik arter hastalığını önlemek için kan şekerini, tansiyonu, kolesterolü iyi kontrol etmek ve sigara içmemek çok önemlidir. Özelikle periferik arter hastalığı, koroner arter hastalığı ve serovasküler dediğimiz beyne giden damarları tutan hastalıkları engellemek adına bu dört faktörün öncelikle kontrol edilmesi çok önemlidir.

Yapılan çalışmalar, erken dönemde kan şekerinizi iyi kontrol ettiğiniz takdirde sonraki dönemde kardiyovasküler hastalıklar açısından kazancınızın çok daha yüksek olacağını, kan şekeriniz bir önceki dönemde iyi ve sıkı bir biçimde kontrol edildiği takdirde sonraki dönemde biraz ihmal etmiş olsanız dahi kardiyovasküler hastalık olasılığınızın daha da düşük olduğunu göstermiştir.

Biz buna miras etkisi diyoruz. O yüzden siz mirasınızı ne kadar iyi tutarsanız ileriki dönemlerde rahat etme şansınız o kadar yüksek olur. Kısaca ne kadar iyi kan şekeri kontrolü, ne kadar iyi tansiyon kontrolü, ne kadar iyi kolesterol kontrolü; o kadar uzun yaşam beklentisi, o kadar iyi yaşam kalitesi ve o kadar yüksek başkalarına muhtaç olmadan yaşama şansı demektir.

İlginizi Çekebilir

Diyabet Tedavi Edilmezse Ne Tür Hastalıklara Yol Açar?
Prof. Dr. Abdurrahman Çömlekçi
Diyabet Tedavi Edilmezse Ne Tür Komplikasyonlara Yol Açar?
Prof. Dr. İlhan Yetkin
Diyabet Ve Ayak Sağlığı
Prof. Dr. Metin Aslan
Diyabet Ve Böbrek Sağlığı
Prof. Dr. Dilek Yavuz
Diyabet Ve Göz Sağlığı
Prof. Dr. Dilek Yavuz
E-Bültene Üye Olabilirsiniz